Ulga na dzieci

Kampania informacyjna Fundacji i Stowarzyszenia Rzecznik Praw Rodziców.
Jak odliczyć ulgę na dzieci w 2017 roku?

Uwaga Rodzice! Rozliczając swój podatek za rok 2016 macie możliwość odliczenia określonej przepisami kwoty na każde wychowywane przez Was dziecko.

I. Kto może korzystać z ulgi prorodzinnej?

II. Jakie dochody dzieci uniemożliwiają skorzystanie z ulgi?

III. Jakie dochody rodziców uniemożliwiają skorzystanie z ulgi?

IV. Jaka jest wysokość ulgi?

V. Ulga prorodzinna a zasiłek rodzinny

VI. Druki do pobrania

VII. Dokumenty

VIII. Wsparłeś naszą Fundację darowizną? Możesz ją odliczyć od podatku

 

I. Kto może korzystać z ulgi prorodzinnej?

Z ulgi prorodzinnej mogą korzystać rodzice, opiekunowie prawni (pod warunkiem, że dziecko z nim mieszka) oraz rodziny zastępcze, którzy składają roczne zeznanie PIT-36 lub PIT-37 i rozliczają się według skali podatkowej.

Ulga przysługuje na każde z dzieci:

  • do momentu ukończenia przez dziecko 18 roku życia (miesiąc osiągnięcia pełnoletniości jest ostatnim miesiącem, za który rodzice mogą odliczyć ulgę) lub
  • pełnoletnie, tak długo jak dziecko się uczy/studiuje (również za granicą) lub do momentu ukończenia prze nie 25 roku życia, gdy jednocześnie w danym roku podatkowym nie uzyskało dochodu wyższego niż 3089 zł* (ulgę można naliczyć do ostatniego miesiąca nauki lub do miesiąca w którym dziecko ukończyło 25 rok życia). Z ulgi nie mogą korzystać podatnicy, których pełnoletnie dzieci prowadzą działalność gospodarczą opodatkowaną 19% stawką podatku lub ryczałtem ewidencjonowanym albo też podlegają przepisom ustawy o podatku tonażowym,
  • bez względu na wiek dziecka, jeśli otrzymuje ono zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną.

Wyjątki: Ulga nie przysługuje na dzieci:

1) pozostające w związku małżeńskim,

2) dla których miejscem pobytu na podstawie orzeczenia sądu jest instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,

3) do których mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, z wyłączeniem prywatnego najmu, ustawy o podatku tonażowym bądź też przepisy dotyczące opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej według 19% stawki podatku, o której mowa w art. 30c ustawy PIT.

* do tych dochodów nie wlicza się renty;

Niestety z ulgi nie skorzystają ci, którzy składają deklaracje PIT-28, PIT-36L, PIT-38 czy PIT-39. Nie ma również możliwości, by pracodawca uwzględnił ulgę na deklaracji PIT-40 lub PIT-40A. Z ulgi również nie mogą korzystać rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej oraz opiekunowie prawni, w przypadku gdy dziecko z nimi nie mieszka.

II. Jakie dochody dzieci uniemożliwiają skorzystanie z ulgi?

W przypadku dzieci pełnoletnich

Ulgi nie można odliczyć gdy dziecko ma rocznie dochody powyżej 3089 zł. Wlicza się tu dochody uzyskane  w roku podatkowym podlegające opodatkowaniu wg skali podatkowej lub z kapitałów pieniężnych opodatkowanych 19% stawką podatku, z wyjątkiem renty rodzinnej. Nie wlicza się więc także dochodów zwolnionych z podatku czyli: pomocy materialnej dla uczniów, studentów, uczestników studiów doktoranckich i osób uczestniczących w innych formach kształcenia, stypendiów dla uczniów i studentów przyznanych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacje prowadzące działalność w sferze  pożytku publicznego do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.800 zł.

W przypadku dzieci niepełnoletnich

Dochód uzyskany przez dziecko niepełnoletnie (do ukończenia 18 lat) nie jest brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do ulgi. Zatem rodzice i opiekunowie korzystają z odliczenia również w przypadku, gdy niepełnoletnie dziecko w roku podatkowym uzyskało dochód przekraczający kwotę 3089 zł.

Pełnoletnie dzieci uczą się i kończą pewien etap nauki – czy można korzystać z ulgi na te dzieci za miesiące wakacyjne?

Osoba kończąca etap swojego kształcenia przestaje być uczniem określonej szkoły z chwilą otrzymania świadectwa. Jednak osoba zamierzająca kontynuować naukę nie traci automatycznie statusu osoby uczącej się. Dlatego też w przypadku:

1) ucznia kontynuującego naukę w szkole, ulga przysługuje za wszystkie miesiące roku podatkowego,
2) maturzysty, który nie kontynuuje nauki, ulga przysługuje łącznie z miesiącami wakacyjnymi,
3) maturzysty, który podejmuje naukę w szkole wyższej, ulga przysługuje za wszystkie miesiące roku podatkowego,
4) studenta kształcącego się w dwóch etapach (studia licencjackie i magisterskie), ulga przysługuje za wszystkie miesiące roku podatkowego w sytuacji, gdy student został zakwalifikowany na studia magisterskie,
5) studenta, który ukończył studia licencjackie i nie kontynuuje nauki ulga przysługuje do miesiąca października włącznie.

III. Jakie dochody rodziców uniemożliwiają skorzystanie z ulgi?

Jeśli rodzice wychowują dwójkę lub więcej małoletnich dzieci, wysokość uzyskanego dochodu nie ma znaczenia. W przypadku osób wychowujących jedno dziecko obowiązuje limit dochodu: odliczenie przysługuje pod warunkiem, że:

1) roczne dochody rodzica samotnie wychowującego dziecko (w tym rozumieniu, że może rozliczyć się w zeznaniu podatkowym wspólnie z dzieckiem) nie przekroczyły 112 tys. zł,
2) w przypadku rodziców – małżonków, których małżeństwo trwa cały rok, przy czym dotyczy to łącznych dochodów obojga – 112 tys. zł,
3) w pozostałych przypadkach rodziców – kawalerów lub  panien, rozwodników, wdowców, pozostających w związku małżeńskim przez część roku, którzy nie mogą się rozliczyć w zeznaniu podatkowym jako rodzic samotne wychowujący dziecko –  jeżeli dochód rodzica (każdego z osobna) nie przekroczy rocznie 56 tys. zł.

Jako małżeństwo nie należy rozumieć te z orzeczeniem separacji i oraz w sytuacji, w której jeden z małżonków został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Za dochody, które należy brać pod uwagę uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, a należy obliczyć to w następujący sposób: sumować kwotę dochodówz poniższych tytułów (czyli przychody minus przysługujące koszty uzyskania przychodów):

  • skala podatkowa (podatek 18 i 32%, czyli wszystkie podstawowe tytuły zarobkowania),
  • podatek liniowy 19%, czyli wykazywanych standardowo na PIT-36L (mimo, że podatnik od dochodów opodatkowanych w ten sposób nie odliczy ulgi, to dochody tego rodzaju do limitu musi doliczyć),
  • dochody ze zbycia akcji, udziałów w spółkach i pochodnych papierów wartościowych oraz praw z nich wynikających (czyli wykazywanych standardowo na PIT-38).

Sumę powyższych dochodów pomniejsza się dodatkowo o kwotę składek ZUS:

1) określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych:

  • zapłaconych w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących,
  • potrąconych w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika (są wymienione w PIT-11 pracownika), z tym że w przypadku podatnika  osiągającego przychody określone w art. 12 ust. 6, tylko w części obliczonej, w sposób określony w art. 33 ust. 4, od przychodu podlegającego opodatkowaniu

– odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku;

2) zapłaconych w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej.

Po takiej operacji kwotę należy porównać z wartością 56.000 zł/112.000 zł.

IV. Jaka jest wysokość ulgi?

Wysokość odliczenia zależy m. in. od liczby dzieci. Ulgę rozlicza się proporcjonalnie, w zależności od czasu sprawowania opieki nad dziećmi. W przypadku, gdy dziecko urodzi się w trakcie roku, przysługuje więc na nie tylko część odliczenia. Za każdy miesiąc opieki nad dzieckiem podatek można zmniejszyć o 92,67 złotych za pierwsze oraz drugie dziecko, o 166,67 złotych za trzecie dziecko, oraz o 225 złotych za czwarte i kolejne dziecko.

Maksymalnie można odliczyć:

  • 1112,04 zł za rok (92,67 zł za miesiąc) – za wychowanie jednego dziecka,
  • 2224,08 zł za rok za wychowywanie dwójki dzieci – po 1112,04 zł rocznie za każde z nich (92,67 zł za miesiąc),
  • 4224,12 zł za rok za wychowywanie trójki dzieci – ulga na trzecie dziecko będzie wynosić 2000,04 zł (166,67 zł za miesiąc),
  • 6924,12 zł za rok za wychowywanie w danym roku czwórki dzieci – odliczenie za czwarte dziecko to 2700 zł rocznie (225 zł za miesiąc). Tyle przysługiwać będzie także rodzicom każdego kolejnego dziecka

Za miesiąc narodzin odlicza się pełną kwotę. I tak, w przypadku, gdy narodziny pierwszego dziecka nastąpiły 31 sierpnia, rodzice mają prawo do odliczenia kwoty 463,35 złotych, czyli ulgi za 5 miesięcy: sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień.

Ważne! Ulga na dzieci nie przysługuje licząc od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

  • decyzją  sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie,
  • zawarło małżeństwo.

Co z rodzicem samotnie wychowującym dziecko?

Osoby samotnie wychowujące dzieci mogą dokonać rozliczenia rocznego PIT wspólnie z dzieckiem i jednocześnie skorzystać z ulgi na to dziecko. Za osobę samotnie wychowującą dziecko uważa się jednego z rodziców albo opiekunów prawnych, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację. W przypadku osób rozwiedzionych decyduje orzeczenie sądowe o sprawowaniu władzy rodzicielskiej. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

W przypadku wychowywania jednego dziecka przez samotnego rodzica limit jego dochodów uprawniający do korzystania z ulgi wyniesie 112 tys. zł.

Co z podziałem ulgi w przypadku rodziców w separacji i po rozwodzie?

Rozwiedzeni rodzice, którzy wykonują władzę rodzicielską, mają prawo do ulgi prorodzinnej. Ulga przysługuje każdemu z rodziców w proporcjach przez nich ustalonych, a gdy takich proporcji nie ustalili – ulga przysługuje każdemu z rodziców w równych częściach.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej wynikające z orzeczenia sądowego powierzającego jednemu z rodziców wykonywanie władzy rodzicielskiej nie wpływa na możliwość korzystania z ulgi, ponieważ drugiemu z rodziców również przysługuje władza rodzicielska, nawet jeżeli została ograniczona do decydowania tylko w najważniejszych sprawach dotyczących dziecka. Zatem ulga ta przysługuje także rodzicowi, który ma ograniczoną władzę rodzicielską.

Z odliczenia nie może natomiast skorzystać ten z rodziców, który na skutek interwencji sądu opiekuńczego został pozbawiony tej władzy, jak również rodzic, w stosunku do którego została ona zawieszona.

Co w sytuacji, jeżeli dziecko spod opieki rodziców zostaje przekazane w tym samym roku podatkowym do rodziny zastępczej albo do opiekuna prawnego i następuje to w trakcie miesiąca?

Jeżeli dziecko spod opieki rodziców zostaje przekazane w tym samym roku podatkowym do rodziny zastępczej albo do opiekuna prawnego i następuje to w trakcie miesiąca, to każdemu z opiekujących się dzieckiem przysługuje w tym miesiącu odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 miesięcznej kwoty odliczenia za każdy dzień sprawowania nad nim opieki. Oznacza to, że zarówno rodzice, jak i opiekun prawny albo osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej – za miesiąc, w którym opieka była sprawowana przez różne osoby – za każdy dzień opieki nad:

  • jednym dzieckiem – odliczy 3,09 zł,
  • dwojgiem dzieci – odliczy 6,18 zł,
  • trojgiem dzieci – odliczy 11,74 zł,
  • czworgiem dzieci – odliczy 19,24 zł.

Co w sytuacji, gdy kwota zapłaconego podatku jest niższa od przysługującej ulgi prorodzinnej?

Wprowadzone w ubiegłym roku regulacje wprowadzają możliwość ubiegania się o całkowity zwrot ulgi na dziecko. Odliczenie ulgi prorodzinnej można rozliczyć nie tylko od podatku, ale również od zapłaconych składek ZUS i zdrowotnej, ale tylko od 7,75 proc. wymiaru tej składki (cała składka wynosi 9 proc. podstawy wymiaru). W tym celu należy zastosować formularz PIT/UZ w druku PIT-36 bądź PIT-37.

Ważne! Limit nie uwzględnia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, które zostały odliczone:

  • w zeznaniu PIT-28 (dotyczącym ryczałtu ewidencjonowanego),
  • w zeznaniu PIT-36L (dotyczącym dochodów opodatkowanych według stawki liniowej 19 proc.) lub
  • które zostały wykazane jako odliczone w PIT-16A (deklaracji dotyczącej karty podatkowej).

Zastosowanie formularza PIT/UZ nie powoduje usunięcia deklaracji PIT/O. Deklarację PIT/O składają rodzice rozliczający ulgę prorodzinną, u których kwota przysługującego odliczenia z tytułu ulgi na dzieci będzie niższa od kwoty odliczonej w zeznaniu PIT-36 lub PIT-37. Rodzic, który korzysta zarówno z odliczenia ulgi na dziecko, jak i z wniosku o zwrot wypełnia załącznik do PIT-36 lub PIT-37 PIT/O, w którym wskazuje wartość ulgi podatkowej oraz formularz PIT/UZ w druku PIT-36 bądź PIT-37 – tutaj wskazuje kwotę niewykorzystanej ulgi do zwrotu na jego rzecz. W PIT/O wskazuje się również dane dzieci, za które korzysta się z odliczenia: imię i nazwisko, numer PESEL, datę urodzenia, liczbę miesięcy, za które przysługuje ulga oraz wartość wykorzystywanej ulgi.

V. Ulga prorodzinna a zasiłek rodzinny

Odliczając ulgę można stracić zasiłek rodzinny i inne świadczenia. Wynika to z tego, że ulga podwyższa dochód rodziny, który bierze się pod uwagę przy przyznawaniu zasiłku.

Zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód na osobę w rodzinie (albo dochód osoby uczącej się) nie przekracza kwoty 674 zł. A jeżeli członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę (albo dochód osoby uczącej się) nie przekracza kwoty 764 zł. Rodzinom korzystającym z zasiłku rodzinnego nie grozi utrata już przyznanego świadczenia. Odpisując ulgę na dzieci w deklaracji podatkowej za dany rok, można stracić możliwość otrzymania zasiłku dopiero w następnym okresie zasiłkowym.

VI. Druki do pobrania

Formularze PIT-36, PIT-37, PIT/UZ, PIT/O są dostępne wraz z darmowym programem do rozliczeń podatkowych:

     

Uwagi i pytania dotyczące programu PIT 2016 prosimy kierować:
e-mail: pomoc@gpsoft.pl
(+48) 41 308 02 60
tel. kom. (+48) 730 747 477
dział techniczny: (+48) 730 057 745

VII. Dokumenty

Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej rodzic jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

  • odpis aktu urodzenia dziecka,
  • zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,
  • odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
  • zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Dokumentów tych nie dołączamy do PIT – należy je przechowywać przez 5 lat od końca roku, w którym odliczana była ulga prorodzinna.

VIII. Wsparłeś naszą Fundację darowizną? Możesz ją odliczyć od podatku

Wszyscy, którzy w ubiegłym roku przekazali naszej Fundacji darowiznę i zachowali dowód wpłaty, mogą ją odliczyć od dochodu (łączna kwota dokonanych darowizn podlegających odliczeniu nie może przekroczyć kwoty stanowiącej w przypadku osób fizycznych 6% dochodu, a w przypadku osób prawnych – 10%). Wypełniając roczny PIT należy dołączyć formularz informujący o odliczeniach PIT/O. W załączniku PIT/O należy wpisać m. in. roczną kwotę dokonywanych odliczeń, kwotę przekazanej darowizny oraz dane obdarowanego. Odliczenia nie należy mylić z odpisem 1% na OPP – są to dwa niezależne tytuły odliczeń. Macie prawo do odliczenia od podatku kosztów z tytułu darowizny i jednoczesnego przekazania 1% podatku.
—————-
Fundacja Rzecznik Praw Rodziców ma status organizacji pożytku publicznego
KRS nr 0000347294
Twoja pomoc jest ważna
Nr konta 28 2490 0005 0000 4500 2748 0168
Fundacja Rzecznik Praw Rodziców, ul. Steinhausa 2/52; 02-747 Warszawa
Możliwe są również wpłaty on-line przez Dotpay

Oświadczenie Fundacji Rzecznik Praw Rodziców ws gdańskiego Modelu równego traktowania

Warszawa, 30 sierpnia 2018

OŚWIADCZENIE FUNDACJI RZECZNIK PRAW RODZICÓW

Przedstawiamy stanowisko Fundacji Rzecznik Praw Rodziców w związku ze skargami rodziców z Gdańska o naruszania ich prawa do wychowania dzieci zgodnie z własnymi poglądami poprzez realizację programu Zdrovve love oraz uchwałę o Modelu na rzecz równego traktowania.

Przypominamy, że w polskim systemie oświaty organizację nauki reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej tzw. podstawa programowa. Jakiekolwiek programy rozszerzające treści nauczania poza podstawę nie mogą pozostawać w sprzeczności z tym fundamentalnym dokumentem.

Jeśli rodzice nie wyrażają zgody na realizację wykraczających poza program nauczania treści, szkoła nie ma prawa takich treści przekazywać.

1. Za wdrożenie i respektowanie podstawy programowej odpowiada dyrektor szkoły i przedszkola a kontroluje ją kuratorium oświaty.

2. Rodzice mają prawo zgłaszania dyrekcji swojego stanowiska wobec realizowanych w szkole działań edukacyjnych. Dyrekcja ma obowiązek uwzględnić zdanie rodziców. Decyzja o poszerzaniu programu nauczania o nowe treści należy przede wszystkim do rodziców.

3. Rodzina jako pierwszy podmiot jest źródłem wartości i norm społecznych dla dziecka, potem społeczność szkolna, lokalna itd.

Podstawa programowa dla przedszkoli zawiera m.in. następujące zapisy:

9) współdziałanie z rodzicami, różnymi środowiskami, organizacjami i instytucjami, uznanymi przez rodziców za źródło istotnych wartości, na rzecz tworzenia warunków umożliwiających rozwój tożsamości dziecka;

10) systematyczne uzupełnianie, za zgodą rodziców, realizowanych treści wychowawczych o nowe zagadnienia, wynikające z pojawienia się w otoczeniu dziecka zmian i zjawisk istotnych dla jego bezpieczeństwa i harmonijnego rozwoju;

Podstawa programowa edukacji wczesnoszkolnej zawiera zadanie organizacji zajęć:

  1. e) umożliwiających poznanie wartości i norm społecznych, których źródłem jest rodzina, społeczność szkolna, społeczność lokalna i regionalna, naród, oraz rozwijanie zachowań wynikających z tych wartości, a możliwych do zrozumienia przez dziecko na danym etapie rozwoju,

Podstawa programowa kształcenia ogólnego zawiera następujący zapis:

Działalność wychowawcza szkoły należy do podstawowych celów polityki oświatowej państwa. Wychowanie młodego pokolenia jest zadaniem rodziny i szkoły, która w swojej działalności musi uwzględniać wolę rodziców, ale także i państwa, do którego obowiązków należy stwarzanie właściwych warunków wychowania.

Dorota Dziamska
Koordynator zespołu ekspertów Ministerstwa Edukacji Narodowej, autorów podstawy programowej dla wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie edukacji wczesnoszkolnej
Członek Rady Fundacji Rzecznik Praw Rodziców

Tomasz i Karolina Elbanowscy
Zarząd Fundacji Rzecznik Praw Rodziców

Poradnik świadczenie rodzicielskie

ŚWIADCZENIE RODZICIELSKIE – 1000 ZŁ PO URODZENIU DZIECKA
– PORADNIK FUNDACJI RZECZNIK PRAW RODZICÓW

I. Czym jest świadczenie rodzicielskie i komu przysługuje?

II. Jaka jest wysokość świadczenia i na jaki okres przysługuje?

III. Zasady przyznawania świadczenia 

IV.  Świadczenie rodzicielskie a inne świadczenia / zasiłki 

V. Ważne terminy – od kiedy przysługuje świadczenie? 

VI. Gdzie należy składać wnioski o przyznanie świadczenia, jak wygląda procedura? 

VII. Wzór wniosku i podstawa prawna 

I. Czym jest świadczenie rodzicielskie i komu przysługuje?

Świadczenie rodzicielskie to wypłacane po urodzeniu dziecka wsparcie finansowe dla rodziców, którzy nie mają uprawnień do zasiłku macierzyńskiego (nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu). Mogą więc z niego skorzystać m.in. studenci, osoby bezrobotne (niezależnie od tego czy są zarejestrowane w urzędzie pracy czy nie),  osoby pracujące na podstawie umów zlecenia i o dzieło, rolnicy. Przepisy dot. świadczenia rodzicielskiego weszły w życie 1 stycznia 2016 r. Zasadniczo świadczenie przysługuje matce dziecka (inne przypadki opisano poniżej).

Kiedy świadczenie przysługuje ojcu dziecka?

Świadczenie rodzicielskie przysługuje ojcu dziecka w przypadku:
1) skrócenia okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego na wniosek matki dziecka po wykorzystaniu przez nią tego świadczenia za okres co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka;
2) śmierci matki dziecka;
3) porzucenia dziecka przez matkę.

Świadczenie rodzicielskie dla osób innych niż rodzice (opiekunów, rodzin zastępczych)

Świadczenie rodzicielskie przysługuje również:
1) opiekunowi faktycznemu dziecka (tj. osobie faktycznie opiekującej się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka) w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia;
2) rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia;
3) osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia.

II. Jaka jest wysokość świadczenia i na jaki okres przysługuje?

Świadczenie rodzicielskie wynosi 1000 złotych miesięcznie „na rękę” (jest to kwota nieopodatkowana).
Okres po urodzeniu dziecka (lub przyjęciu na wychowanie), na który przysługuje świadczenie, wynosi:

  • rok (52 tygodnie) w przypadku jednego dziecka
  • 65 tygodni w przypadku dwójki dzieci
  • 67 tygodni w przypadku trójki dzieci
  • 69 tygodni w przypadku czwórki dzieci
  • 71 tygodni w przypadku piątki dzieci.

III. Zasady przyznawania świadczenia

Czy przyznanie świadczenia jest uzależnione od dochodu?

Nie. Świadczenie jest przyznawane niezależnie od dochodu rodziny.

Czy świadczenie rodzicielskie przysługuje na każde dziecko np. przy bliźniakach?

Nie.  W tym samym czasie przysługuje jedno świadczenie rodzicielskie w kwocie 1000 zł bez względu na liczbę wychowywanych dzieci.

Kiedy świadczenie rodzicielskie nie przysługuje?

Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje w następujących przypadkach:

  • nie otrzymają go osoby otrzymujące zasiłek macierzyński;
  • w momencie, gdy jeden rodzic otrzymuje zasiłek macierzyński, drugi rodzic/opiekun nie będzie mógł skorzystać ze świadczenia rodzicielskiego;
  • świadczenie nie będzie przysługiwać również wtedy, gdy  rodzice/opiekunowie korzystają z tego typu świadczeń z tytułu urodzeniu dziecka w innych systemach niż powszechny system ubezpieczeniowy (np. funkcjonariusze służb mundurowych);
  • gdy dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej (w przypadku matki lub ojca lub osoby, która przysposobiła dziecko);
  • gdy rodzic/opiekun nie sprawuje lub zaprzestał sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, np. w związku z wykonywaniem pracy zarobkowej uniemożliwiającej sprawowanie tej opieki;
  • gdy w związku z wychowywaniem / opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego w okresie urlopu wychowawczego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna;
  • gdy osobom uprawnionym do świadczenia rodzicielskiego przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

​Czy w trakcie pobierania świadczenia rodzicielskiego można pracować?

Osoba pobierająca świadczenie rodzicielskie nie może jednocześnie wykonywać pracy, która uniemożliwia jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Dozwolone jest natomiast jednoczesne pobieranie świadczenia i wykonywanie takiej pracy, przy której opieka nad dzieckiem jest możliwa.
Pojęcie „sprawowania osobistej opieki” nie jest zdefiniowane ustawowo. Nie ma więc wytycznych, które określiłyby, że przykładowo, praca powyżej określonego wymiaru etatu uniemożliwia sprawowanie tej opieki. W praktyce wiele może więc zależeć od oceny pracowników socjalnych ośrodka pomocy społecznej (mają oni prawo przeprowadzić wywiad środowiskowy w razie wystąpienia wątpliwości, czy danej osobie przysługuje świadczenie). Można się spodziewać, że warunek sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem będzie uznany za spełniony, gdy:

  • praca jest wykonywana w domu (np. w formie telepracy)
  • praca jest wykonywana poza domem, lecz w niepełnym wymiarze czasowym (np. dziecko jest na kilka godzin zostawiane z babcią).

IV.  Świadczenie rodzicielskie a inne świadczenia / zasiłki

Jakie otrzymywane świadczenia wykluczają jednoczesne pobieranie świadczenia rodzicielskiego?

Świadczenia rodzicielskiego nie można pobierać, jeśli w związku z wychowywaniem/opieką nad tym samym dzieckiem  rodzice pobierają:

  • dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego (obecnie wynosi on 400 zł),
  • świadczenie pielęgnacyjne,
  • specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna.

Czy w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń mogę wybrać, z którego  chcę skorzystać?

Tak. W przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:

  • świadczenia rodzicielskiego oraz
  • świadczenia pielęgnacyjnego, lub
  • specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub
  • dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, lub
  • zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.

Czy można jednocześnie pobierać świadczenie rodzicielskie i zasiłek dla bezrobotnych?

W razie urodzenia dziecka przez kobietę w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych lub w ciągu miesiąca po jego zakończeniu, świadczenie rodzicielskie przysługuje w wysokości różnicy między kwotą świadczenia rodzicielskiego a kwotą pobieranego przez kobietę zasiłku dla bezrobotnych (pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych). Ostatecznie więc otrzymywana łącznie kwota i tak będzie równa 1000 zł.

Zasada ta dotyczy także sytuacji urodzenia kolejnego dziecka w okresie przedłużenia zasiłku dla bezrobotnych w wyniku urodzenia dziecka (gdy kobieta rodzic dziecko w okresie pobierania zasiłku, zostaje on wydłużony do czasu, w którym przysługiwałby kobiecie zasiłek macierzyński; jeśli w tym czasie urodzi się kolejne dziecko, również wypłacana będzie różnica między kwotą 1000 zł a wysokością zasiłku dla bezrobotnych).

V. Ważne terminy – od kiedy przysługuje świadczenie?

Kiedy należy zgłosić się po świadczenie?

Rodzic powinien zgłosić się po świadczenie w ciągu 3 miesięcy od porodu (lub daty przyjęcia dziecka na wychowanie). Wtedy świadczenie zostanie przyznane  od daty urodzenia i może zostać wypłacone wstecznie. Jeżeli rodzic uczyni to w późniejszym terminie, świadczenie będzie mu przysługiwało jedynie od momentu złożenia wniosku.
W przypadku gdy świadczenie rodzicielskie przysługuje ojcu dziecka, termin 3 miesięcy, jest liczony od dnia skrócenia okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego, śmierci matki dziecka lub porzucenia dziecka przez matkę.

Czy w sytuacji, gdy rodzice nie złożyli wniosku o świadczenie w ciągu 3 miesięcy, okres pobierania świadczenia zostanie odpowiednio przesunięty?

Nie. W przypadku złożenia wniosku po upływie 3 miesięcy od porodu (lub przysposobienia /objęcia opieką dziecka) środki, które przysługiwałyby za okres przed złożeniem wniosku, przepadają.

Czy rodzice dzieci urodzonych przed 1 stycznia 2016 r. także mają prawo do świadczenia?

Tak. Rodzice dzieci urodzonych przed 1 stycznia 2016 r., którzy nie mają prawa do zasiłku macierzyńskiego, także są uprawnieni do świadczenia. Świadczenie rodzicielskie przysługuje im od 1 stycznia 2016 r. do ukończenia przez dziecko 1 roku życia (odpowiednio dłużej w przypadku wieloraczków).

W jakiej wysokości przysługuje świadczenie za niepełny miesiąc?

Kwotę świadczenia rodzicielskiego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje. Uzyskaną kwotę zaokrągla się do 10 groszy w górę.

VI. Gdzie należy składać wnioski o przyznanie świadczenia, jak wygląda procedura?

Gdzie należy złożyć wniosek o świadczenie rodzicielskie?

Wnioski o św. rodzicielskie są przyjmowane przez gminne organy realizujące ustawę o świadczeniach rodzinnych.  W praktyce świadczenia rodzinne w gminach realizowane są najczęściej w ośrodkach pomocy społecznej lub urzędach miast/gmin. Informację jaki urząd realizuje świadczenia rodzinne w danej gminie można uzyskać w urzędzie miasta/gminy.
Wnioski można składać także elektronicznie – pod warunkiem posiadania bezpiecznego podpisu elektronicznego lub założonego wcześniej profilu ePUAP.

Jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku?

W przypadku składania wniosku przez matkę, z reguły nie trzeba dołączać do wniosku żadnych dokumentów. Urząd sam sprawdzi dane z urzędu stanu cywilnego dotyczące urodzenia dziecka. Można jednak załączyć kopię aktu urodzenia – być może przyspieszy to procedurę. W innych sytuacjach do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego należy dołączyć odpowiednio:

  • kopię odpisu prawomocne orzeczenie sądu rodzinnego stwierdzające przysposobienie lub zaświadczenie sądu rodzinnego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka,
  • kopię orzeczenia sądu o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka
  • gdy wniosek składa ojciec: kopię aktu zgonu matki lub decyzji potwierdzającej skrócenie okresu pobierania świadczenia przez matkę, lub dokumenty potwierdzające porzucenie dziecka przez matkę (np. oświadczenie ojca, wywiad rodzinny ośrodka pomocy społecznej).

Gdy szczególne okoliczności sprawy mające wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych wymagają potwierdzenia innym dokumentem, pracownik urzędu może wymagać przedstawienia takiego dokumentu.

Jak wygląda procedura przyznania świadczenia?

Świadczenie rodzicielskie należy do katalogu świadczeń rodzinnych. Postępowanie w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych kończy się wydaniem decyzji administracyjnej w terminie miesiąca od daty złożenia wniosku i skompletowania dokumentów. W przypadku konieczności przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego termin załatwienia sprawy może ulec wydłużeniu.
W przypadku złożenia wniosku w formie papierowej – decyzję administracyjną rodzic otrzyma listem poleconym za zwrotnym potwierdzenia odbioru, można ją też odebrać osobiście, po wcześniejszym zgłoszeniu tego pracownikowi urzędu. W przypadku złożenia wniosku w formie elektronicznej – decyzję administracyjną otrzymuje się tą samą drogą.

VII. Wzór wniosku i podstawa prawna

Wzór wniosku

Wzór wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego

Podstawa prawna

Ustawa, na mocy której wprowadzono świadczenie rodzicielskie:
Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw

Pełna treść ustawy o świadczeniach rodzinnych:
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (z późn. zm.)

Informacje o świadczeniach wychowawczych z programu „Rodzina 500 plus” w naszym poradniku:

TUTAJ

—————–

Możemy działać tylko dzięki Twojemu wsparciu! Twoja pomoc jest ważna.
Prowadzimy bezpłatne infolinie ekspertów i inne formy pomocy rodzicom.
Można również przekazać darowiznę w dowolnej kwocie lub zadeklarować regularne wsparcie, co pozwoli nam stabilnie planować dalsze działania.
28 2490 0005 0000 4500 2748 0168
Fundacja Rzecznik Praw Rodziców
ul. Steinhausa 2/52, 02-747 Warszawa

Możliwe są też wpłaty on-line przez Dotpay

Szkoła, która nie zdaje egzaminu, Dziennik Gazeta Prawna, 27.08.2018

System edukacji w Polsce jest obciążony problemami wynikającymi z wieloletnich zaniedbań. Część z nich dziedziczona jest po PRL

http://edukacja.dziennik.pl/aktualnosci/artykuly/579928,szkola-elbanowscy-men-raport-nik-lekcje-pieniadze-nauczyciel-samorzad.html

Raport: Obszary edukacji wymagające zmian

System edukacji w Polsce jest obciążony problemami wynikającymi z wieloletnich zaniedbań. Cześć z nich dziedziczona jest po czasach PRL, tak jak nauka w trybie zmianowym. W kolejnych latach nowe problemy pojawiły się wraz
z przekazaniem oświaty samorządom. Zarzucono standardy obowiązujące w jeszcze w latach osiemdziesiątych w zakresie żywienia, dostępu do opieki medycznej a nawet w zakresie bezpieczeństwa uczniów.

CAŁY RAPORT

Problemy szczególnie istotne ze względu na skalę oraz poważne skutki to:

1. Ciężkie plecaki noszone przez uczniów są przyczyną wielu wad i schorzeń. Badanie GIS i organizacji pozarządowych „Lekki tornister” w 2016 r. ujawniło, że wśród uczniów klas I-III szkoły podstawowej 58% uczniów miała za ciężkie plecaki.
2. Zmianowość i zbyt krótkie przerwy to charakterystyczne i powszechne problemy systemu edukacji w Polsce. Badanie NIK z 2017 ujawniło, że w żadnej ze skontrolowanych szkół nie zorganizowano uczniom zajęć z pełnym uwzględnieniem zasad higieny pracy umysłowej.
3. Żywienie w szkołach pozostaje na niskim poziomie dostępności i jakości. Niska wartość kaloryczna posiłków, brak możliwości zjedzenia w spokoju ciepłego posiłku a nawet podawanie w cateringu przeterminowanej żywności to standardowe problemy wykazywane w corocznych kontrolach. Z ciepłych posiłków korzystała niewielka część uczniów; tylko w 28% szkół więcej niż połowa (Raport banków żywności, 2016)
Tylko 330 szkół, czyli w 1% placówek, zorganizowało wydawanie napoju uczniom (w tym wody) (Badanie Głównego Inspektoratu Sanitarnego 2014).

4. Uczniowie niepełnosprawni natrafiają na szereg problemów, które ograniczają ich prawo do równego dostępu do edukacji. 28% dyrektorów szkół ogólnodostępnych deklaruje brak odpowiedniego wyposażenia infrastruktury w związku z niepełnosprawnością uczniów. (Badania ścieżek edukacyjnych niepełnosprawnych dzieci, uczniów i absolwentów, 2014)
CAŁY RAPORT

Raport stanowi syntezę wniosków na temat najczęściej identyfikowanych problemów w obszarze edukacji w Polsce na przestrzeni przede wszystkim pięciu ostatnich lat. Oparty został na bogatej podstawie faktograficznej ze 150 raportów Najwyższej Izby Kontroli, Głównego Inspektoratu Sanitarnego, badań własnych samorządów, organizacji pozarządowych, instytucji naukowych takich jak Instytut Badań Edukacyjnych oraz sondaży opinii publicznej.
Raport powstał w ramach projektu „Zmiany w systemie edukacji w Polsce odpowiedzią na oczekiwania społeczne i zmiany gospodarcze” współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, realizowanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w partnerstwie z Fundacją Rzecznik Praw Rodziców.

Elbanowscy chcą zakazu organizowania lekcji na „drugą zmianę”, 22.08.2018

— Dzieci, które uczą się późnym popołudniem, są przemęczone i rozbite, a pracujący rodzice i tak muszą rano zaprowadzać je do szkolnej świetlicy — mówi Radiu ZET Karolina Elbanowska. Fundacja zaapelowała do Ministerstwa Edukacji Narodowej, by zakazało ono organizowania lekcji na drugą zmianę.

Z premierem o odbieraniu dzieci i nauce zmianowej

Dziś udało nam się coś o co zabiegaliśmy od wielu miesięcy. Mogliśmy porozmawiać z premierem Mateuszem Morawieckim i przekazać mu dwie najważniejsze dziś naszym zdaniem kwestie: problem odbierania dzieci rodzicom bez wyroku sądu i problem nauki zmianowej, która jest do dziś w Polsce niezrozumiałym reliktem PRL.
Premier był otwarty i przychylny naszej opinii. Udało się też coś co przy oficjalnym spotkaniu nie byłoby możliwe: do rozmowy mogła dołączyć pani minister Anna Zalewska.
Kwestią odbierania dzieci bez wyroku sądu i pochopnego odbierania dzieci rodzicom zajmujemy się od pięciu lat w ramach Telefonu Wsparcia Rodziców. Zachęcamy do zapoznania się na naszej stronie z comiesięcznymi sprawozdaniami Telefonu. Urzędnicy potrafią przydzielić rodzinie kuratora po jednorazowej bójce dziesięciolatków w szkole, a dzieci sprawiające zbyt wiele kłopotu np. cierpiące na ADHD szkoła potrafi zgłosić do sądu rodzinnego.
O tych samych sprawach i niesprawiedliwych przepisach, które umożliwiają tego typu ingerencje w rodzinę rozmawialiśmy wczoraj również z Ministrem Sprawiedliwości Zbigniewem Ziobro i wiceministrem Patrykiem Jakim. W tej sprawie spotykamy się również z minister Elżbietą Rafalską. Nie ustajemy w zabiegach o zmianę prawa.

Nauka zmianowa również jest przedmiotem naszych nieustannych zabiegów. Wiemy z badań polskich i międzynarodowych, że nauka w godzinach popołudniowych, szczególnie trudniejszych przedmiotów jest nieefektywna a zmianowość nie występuje w naszych kręgu cywilizacyjnym, a jedynie w przeludnionych krajach trzeciego świata takich jak Indie czy Pakistan. Uważamy że najwyższa pora skończyć z przyzwoleniem na standard, który destabilizuje rytm biologiczny dzieci i życie rodzin.

Zobaczymy co wyniknie z naszych zabiegów. Wiedzcie tylko, że wykorzystujemy każdą okazję, tak jak dziś na imprezie telewizji wPolsce, żeby zabiegać o realizację rodzicielskich postulatów!

Białogard – happy end

Mamy dobrą wiadomość. Zadzwonił do nas ojciec dziecka z Białogardu, wokół którego przed rokiem rozpętała się ogólnopolska nagonka. Powiadomił nas o oddaleniu przez sąd wszelkich zarzutów i zakończeniu sprawy.

We wrześniu ub. roku szpital zaskarżył rodziców do sądu, za to że odmawiają zabiegów profilaktycznych i higienicznych noworodka. Na pośpiesznie zorganizowanej na terenie szpitala sprawie rodzice zostali pozbawieni wpływu na decyzję o losie dziecka. W takiej sytuacji w drugiej dobie po porodzie opuścili szpital.
Rozpętano wokół nich ogólnopolską nagonkę z oskarżeniem o porwanie wcześniaka (dziecko było donoszone jak zeznał lekarz prowadzący ciążę), urządzono blokadę dróg w trzech powiatach a zarzuty lekarzy wsparł publicznie ówczesny minister zdrowia. Rodzice noworodka ścigani jak przestępcy musieli się ukrywać. Prezes Fundacji Karolina Elbanowska interweniowała m. in. w Komendzie Powiatowej w Białogardzie o odwołanie obławy. Policjanci na szczęście wykazali się zrozumieniem sprawy i obławę odwołano. Fundacja wydała do mediów Oświadczenie
w obronie rodziców oraz zdobyła wsparcie merytoryczne eksperta w zakresie pediatrii.

Dziś wszelkie zarzuty wobec rodziców zostały oddalone.

Przypominamy naszą publicystykę w tej sprawie oraz aktualności z tamtego czasu. Oby takie łamanie praw rodziców i to w najdelikatniejszym okresie, już nigdy się nie powtórzyło.

Z Wiceminister Zdrowia o tym kto może badać dzieci psychologicznie

Panią Wiceminister Zdrowia Józefę Szczurek-Żelazko odwiedziliśmy w związku z pomysłem resortu zdrowia na szkolenie m.in. pedagogów szkolnych w zakresie diagnozowania problemów psychologicznych dzieci. Przekazaliśmy pani minister, że będzie to skutkowało zwiększoną skalą pochopnych ingerencji w rodziny. Już teraz wiele spraw kierowanych jest do sądów rodzinnych przez pedagogów w sytuacji gdy szkola nie radzi sobie np z nadpobudliwym uczniem cierpiącym na ADHD.

Pomysł resortu wiąże się z przepełnieniem na oddziałach psychiatrii dziecięcej pod koniec roku szkolnego, związanym z presją na jaką narażeni są uczniowie w związku z wystawianiem ocen. Według nas zamiast jedynie leczyć objawy należy raczej zapobiegać przyczynom problemów psychologicznych u dzieci, które są systemowe.

Dlatego też poprosiliśmy panią minister o wsparcie naszych zabiegów o zniesienie nauki zmianowej, która zaburza dzieciom rytm okołodobowy, nie pozwala na regenerację i wypoczynek. Podobnie jak przeciążenie pracami domowymi, które wiąże się dodatkowo z problemem ciężkich plecaków. Spotkaliśmy się z pełnym zrozumieniem. Pani minister również uważa, że to właśnie w tym zakresie powinnismy kopiować wzorce zachodnie czyli zapewnić uczniom dobre warunki, zdrowe żywienie a na przerwach zachęcać dzieci do ruchu na świeżym powietrzu zamiast zamykać je na klucz w szkolnych murach.

Kolejnym tematem jaki omawialiśmy była pomoc matkom w trudnościach w ramach projektu mamaniejestsama.