Silni wobec dzieci, słabi wobec rodziców? Pytania o standardy działań Policji w szkole w Kielnie

Stanowisko Fundacji w związku ze zdarzeniem, podczas którego na terenie szkoły podstawowej w Kielnie, przeprowadzono czynności z udziałem funkcjonariuszy Policji. Fundacja wyraża sprzeciw wobec praktyki polegającej na przesłuchiwaniu uczniów bez obecności rodziców lub opiekunów prawnych.

Szkoła jest miejscem, w którym dziecko ma zagwarantowane bezpieczeństwo, ochronę i opiekę, a dyrektor szkoły ponosi odpowiedzialność za uczniów w czasie zajęć organizowanych przez placówkę. Obecność Policji na terenie szkoły nie zwalnia dyrekcji z obowiązku zapewnienia uczniom bezpieczeństwa.

Fundacja wskazuje, że w takich sytuacjach standardem powinno być:
1) niezwłoczne powiadomienie rodziców/opiekunów prawnych o podjęciu czynności wobec dziecka,
2) zapewnienie obecności rodzica/opiekuna przy rozmowie dziecka z funkcjonariuszem,
3) jeśli rodzic nie może dotrzeć – zapewnienie udziału wskazanego pracownika szkoły, tak aby dziecko nie pozostawało samo,
4) zachowanie zasady, że szkoła nie przekazuje biernie dziecka funkcjonariuszom, lecz nadal odpowiada za jego dobrostan i ochronę.

Fundacja kieruje stosowne wnioski o informację do Kuratorium Oświaty w Gdańsku, Ministerstwa Sprawiedliwości, Komendy Głównej Policji oraz Prokuratury w Wejherowie, aby wyjaśnić okoliczności tej sprawy i doprowadzić do wprowadzenia jednolitych standardów.

Kuratorium Oświaty w Gdańsku
ul. Wały Jagiellońskie 24
80-853 Gdańsk

WNIOSEK FUNDACJI
o podjęcie działań nadzorczych i kontroli doraźnej w placówce oświatowej

Działając w imieniu Fundacji Rzecznik Praw Rodziców, w związku z wydarzeniem  mającym miejsce w placówce oświatowej w Kielnie (woj. pomorskie, gm. Szemud), dotyczącym interwencji Policji oraz czynności podejmowanych wobec małoletnich uczniów na terenie szkoły, zwracamy się z wnioskiem o pilne podjęcie działań nadzorczych i kontrolnych przez Pomorskiego Kuratora Oświaty.

Fundacja podejmuje niniejszą interwencję w interesie społecznym, w związku z szerokim zainteresowaniem dotyczącym praktyk podejmowania czynności wobec dzieci w środowisku szkolnym.

Kuratorium posiada kompetencje w zakresie nadzoru pedagogicznego nad
działalnością szkoły, w tym nad sposobem sprawowania opieki nad uczniami, bezpieczeństwem dzieci w placówce oraz realizacją obowiązków dyrektora szkoły.

Fundacja wskazuje, że w sytuacji prowadzenia czynności wobec dzieci na terenie szkoły szczególnego znaczenia nabierają normy konstytucyjne i ustawowe, w tym w szczególności:
1) art. 72 Konstytucji RP – nakaz zapewnienia ochrony praw dziecka,
2) art. 48 Konstytucji RP – prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami,
3) art. 2 Konstytucji RP – zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa,
4) przepisy ustawy – Prawo oświatowe art. 68 ust. 1 pkt 6, w tym obowiązek zapewnienia uczniom bezpieczeństwa w szkole,
5) przepisy Kodeksu postępowania karnego przewidujące szczególne tryby przesłuchiwania małoletnich (m.in. art. 185a–185c k.p.k.), nakierowane na ochronę małoletnich i minimalizowanie stresu.

W ocenie Fundacji zdarzenia w Kielnie rodzą istotne pytania o to, czy szkoła oraz dyrektor placówki zapewnili uczniom należytą ochronę, poszanowanie dobra dziecka oraz właściwą komunikację z rodzicami. 

Fundacja wnosi o przeprowadzenie kontroli doraźnej w placówce oświatowej w Kielnie, w szczególności w celu ustalenia:

1) czy i w jakiej formie kuratorium oświaty weryfikuje, czy szkoła zapewniła uczniowi bezpieczne warunki opieki, właściwy nadzór w czasie czynności z udziałem Policji oraz czy rodzice/opiekunowie prawni zostali niezwłocznie poinformowani o przyczynach i przebiegu działań oraz czy umożliwiono im udział lub obecność przy czynnościach dotyczących ucznia.”

2) czy dyrektor szkoły został poinformowany o planowanych czynnościach Policji/Prokuratury wobec uczniów,

3) czy rodzice zostali poinformowani o czynnościach podejmowanych wobec dzieci – a jeżeli nie, jakie były przyczyny,

4) czy działania szkoły zapewniały poszanowanie praw rodziców jako przedstawicieli ustawowych i gwarantów bezpieczeństwa dziecka,

5) czy szkoła dokonała oceny ryzyka dla bezpieczeństwa psychicznego dzieci (stres, presja, lęk),

6) czy szkoła posiada procedury postępowania w przypadku wejścia Policji/Prokuratury na teren szkoły w celu wykonywania czynności wobec uczniów,

7) czy po zdarzeniu zapewniono uczniom i rodzicom wsparcie informacyjne,
8) czy nauczyciele i pracownicy szkoły zostali przeszkoleni w zakresie postępowania w sytuacjach interwencji służb i ochrony praw dziecka.

Fundacja zwraca uwagę, że w przypadku prowadzenia czynności wobec dzieci na terenie szkoły, bez rzetelnej komunikacji z rodzicami oraz bez zapewnienia adekwatnego wsparcia może dojść do naruszenia standardów ochrony małoletnich, w tym:
– obniżenia poczucia bezpieczeństwa uczniów w placówce, która powinna być miejscem opieki i ochrony,
– nieprawidłowej reakcji organizacyjnej szkoły na sytuację kryzysową.

Podkreślamy, że powyższe zagadnienia pozostają w kompetencji Kuratorium w zakresie oceny działań szkoły i dyrektora, niezależnie od oceny prawidłowości działań organów ścigania.

W przypadku stwierdzenia uchybień Fundacja wnosi o wydanie szkole i organowi prowadzącemu zaleceń zapewniających, aby w przyszłości sytuacje interwencji służb wobec uczniów były obsługiwane w sposób maksymalnie ograniczający stres małoletnich i zapewniający ochronę ich praw, w szczególności poprzez:
– wprowadzenie jasnych procedur informowania rodziców,
– szkolenia kadry kierowniczej i nauczycieli z zakresu ochrony praw dziecka i współpracy z rodzicami.

Fundacja wnosi o pisemne poinformowanie o sposobie rozpatrzenia niniejszego wniosku oraz o wynikach przeprowadzonych działań kontrolnych.

Z wyrazami szacunku,

Karolina Elbanowska Prezes

Tomasz Elbanowski Wiceprezes

Marzena Kąkała  koordynator Telefonu Wsparcia

Obecnie sytuacja finansowa Fundacji jest bardzo trudna i bez pomocy Darczyńców nie będziemy w stanie skutecznie kontynuować naszej misji. Każde wsparcie nawet najmniejsze ma ogromne znaczenie

Możemy działać tylko dzięki Twojemu wsparciu! Twoja pomoc jest ważna!

Nr konta 28 2490 0005 0000 4500 2748 0168

Fundacja Rzecznik Praw Rodziców, ul. Oleńki 3, 05-090 Dawidy bankowe